Het stoma

Zoals ik al op de pagina's over Spina Bifida heb aangegeven, kan er sprake zijn van incontinentie voor urine en ontlasting. Om de incontinentie van urine dragelijker te maken voor de betrokkene, kan men besluiten een stoma aan te leggen.
Deze pagina is dus gewijd aan de verschillende soorten stoma's. 

Er zijn 3 soorten stoma's te benoemen, te weten: urinestoma, ileostoma en colostoma. Deze stoma's kunnen tegenwoordig zowel incontinent stoma als continent stoma aangelegd worden. Dit hangt samen met de omstandigheden van de persoon die de stoma krijgt en de arts.
Er kunnen verschillende redenen zijn voor het aanleggen van een stoma. De belangrijkste zijn:
blaaskanker, aangeboren afwijkingen aan de urinewegen of maag-darmkanaal, darmkanker, de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en gastroschisis.

Het urinestoma. Een urinestoma is een kunstmatige uitgang van de urinewegen. Het aanleggen van zo'n stoma kan nodig zijn i.v.m. kanker of aangeboren afwijkingen. Er zijn 2 methoden om een urinestoma aan te leggen. De eerste is de methode volgens "Bricker". Hierbij worden de urineleiders van de blaas verwijderd en in een stukje dunne darm (ongeveer 7cm) geplaatst wat vooraf vrij is geprepareerd. Het stukje dunne darm wordt aan ťťn zijde gesloten en de open zijde wordt via de buikwand naar buiten geleid en daaraan vastgehecht. De urine kan hierdoor het lichaam verlaten en zal worden opgevangen in een daarvoor speciaal gemaakt zakje wat rond het stoma op de buik wordt geplakt.
De tweede methode is een zogenaamd continent urinestoma. Hierbij wordt van een stuk dunne of dikke darm een kunstmatige blaas gemaakt. Een kleppenmechanisme zorgt er dan voor dat de urine niet ongecontrolleerd het lichaam kan verlaten. Bij deze methode is een opvangzakje niet nodig. Het legen van een continent stoma gebeurt met een katheter.

             
           urinestoma vlgs methode Bricker

      
    Op de foto's ziet u een urinestoma  volgens de methode "Bricker"  zonder en met opvangmateriaal

Met een continent urinestoma hoeven geen stomazakjes worden gebruikt. Een continent stoma is een alternatief voor het conventionele stoma dat  hierboven heb besproken. Het is ontwikkeld door de Zweedse hoogleraar en chirurg Nils E. Kock.
Bij een continent urinestoma wordt de urine verzameld in een reservoir in het lichaam. Het reservoir is gemaakt uit het laatste deel van de dunne darm of het eerste deel van de dikke darm en bevindt zich in de buikholte. Met een continent urinestoma bepaalt u zelf wanneer u het reservoir leegt; u bent continent.
Niet iedereen komt in aanmerking voor een continent urinestoma. Om te beginnen moet u ouder zijn dan ongeveer 16 jaar en zal nog een groot deel van de dunne darm aanwezig moeten zijn. Wanneer bij u een kwaadaardig gezwel van de blaas werd geconstateerd of wanneer u kortgeleden bent bestraald, zal een continent urinestoma in het algemeen niet mogelijk zijn. Heeft u daarentegen sinds uw kinderjaren een Brickerstoma of werd u op latere leeftijd incontinent, dan komt u in de regel wel in aanmerking voor een continent urinestoma. In het laatste geval is het niet noodzakelijk eerst een normaal urinestoma aan te leggen. Zie het plaatje hieronder.


continent urinestoma

Het navelstoma. Om de incontinentie van urine als gevolg van Spina Bifida op te lossen heeft men verschillen de technieken zoals het hierboven vermelde incontinent en continent stoma. De laatste jaren past men echter ook een nieuwe techniek toe. Men maakt dan een stoma via de navel. Men neemt hiervoor meestal een stukje dunne (of blinde) darm. Het ene uiteinde van dat stukje darm plant men in in de blaas en het andere uiteinde wordt dan in de navel aangelegd en dient dan als uitgang van de blaas. Vaak wordt er dan ook een blaasvergroting toegepast. De natuurlijke uitgang van de blaas wordt dan in de meeste gevallen afgesloten. Het legen van de blaas gebeurt dan door het inbrengen van een katheter via het navelstoma. Voordeel van een navelstoma is dat het vrijwel niet zichtbaar is als stoma. Grote verschil met de hierboven genoemde methode van het continentstoma is dat de urineleiders niet van de blaas worden verwijderd en de blaas ook als reservoir wordt gebruikt.

Het ileostoma. Een ileostoma is een stoma van de dunne darm. Meestal is dan de dikke darm geheel verwijderd of buiten werking gesteld. De dikke darm onttrekt vocht aan de ontlasting. Dit is dan niet meer mogelijk. Vandaar dat ontlasting die via een ileostoma het lichaam verlaat vrij dun is. Evenals bij een urinestoma wordt de ontlasting buiten het lichaam in een rond de stoma geplakt zakje opgevangen.
Het aanleggen van een continent ileostoma is ook mogelijk. Hiervoor wordt van het laatste gedeelte van de dunne darm een reservoir gemaakt. Met een katheter wordt het reservoir geleegd, waardoor een opvangzakje buiten het lichaam niet nodig is.
Een andere methode is de zgn. "ileo-anale anastomose". Bij deze ingreep wordt de dunne darm rechtstreeks aangesloten op de anus.

            
              het ileostoma

Net zoals bij een continent urinestoma bestaat er ook een continent ileostoma. Mensen met een continent ileostoma hoeven ook geen stomazakjes te gebruiken. Een continent stoma is een alternatief voor het conventionele stoma dat ik hiervoor heb besproken. Het is ontwikkeld door de Zweedse hoogleraar en chirurg Nils E. Kock.
Bij een continent ileostoma wordt de ontlasting verzameld in een reservoir in het lichaam. Het reservoir is gemaakt uit het laatste deel van de dunne darm en bevindt zich in de buikholte. Met een continent ileostoma bepaalt u zelf wanneer u het reservoir leegt; u bent continent.
Niet iedereen komt in aanmerking voor een continent ileostoma. Om te beginnen moet u ouder zijn dan ongeveer 16 jaar en zal nog een groot deel van de dunne darm aanwezig moeten zijn. Bij mensen met de ziekte van Crohn wordt zelden een continent ileostoma aangelegd. De ontstekingen kunnen zich namelijk weer op een andere plaats manifesteren, zelfs in het reservoir.
Mensen met Colitis Ulcerosa of polyposis coli daarentegen komen meestal wel in aanmerking voor een continent ileostoma.
In sommige gevallen wordt een continent stoma aangelegd als men al enige tijd een conventioneel stoma heeft. Ook hier moet men aan de voorwaarden voldoen en gemotiveerd zijn om weer een ingrijpende operatie te ondergaan.
Als u wilt weten of deze mogelijkheid ook bij u uitgevoerd kan worden, neemt u dan contact op met uw specialist en met mensen die zo'n operatie hebben gehad. Zie tekening hieronder.


continent ileostoma  

Pouch. Een andere operatietechniek ter vervanging van het conventionele ileostoma is de zogeheten ileo anale anastomose. Bij deze ingreep worden de hele dikke darm en endeldarm verwijderd. Van het laatste deel van de dunne darm wordt een reservoir gemaakt dat met de anus wordt verbonden.De ileo anale anastomose is met name een alternatief voor een aantal mensen met Colitis Ulcerosa en polyposis coli. Deze operatie-techniek bestaat sinds een tiental jaren.
Om hiervoor in aanmerking te komen moet men niet alleen gemotiveerd zijn, maar ook over een goede sluitspierfunktie beschikken.
 Zie onderstaand plaatje


ileo anale anastomose
  

Het colostoma. Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm. Deze methode wordt toegepast als door verschillende oorzaken een deel van de dikke darm verwijderd is.  Afhankelijk van de lengte van het nog aanwezige deel van de dikke darm zal de ontlasting meer of minder vast zijn. Net als bij de andere stoma's wordt de ontlasting opgevangen in een daarvoor rond de stoma op de buik geplakt zakje.

                                     
                                        het colostoma

De ontwikkelingen in de medische wetenschap volgen elkaar snel op en er worden steeds nieuwere operatietechnieken ontwikkeld voor het aanleggen van een stoma. Raadpleeg hiervoor uw huisarts of specialist.
Voor mensen met een stoma is er een uitstekende vereniging. Deze vereniging heet "Nederlandse Stomavereniging Harry Bacon" Als U op het onderstaande plaatje klikt komt U op de site van deze vereniging, waar U nog veel meer informatie over stoma's kunt vinden.
Ook in BelgiŽ zijn er stomaverenigingen actief. Un vindt ze op de pagina met links naar Belgische sites.

Dan zijn er natuurlijk ook nog sites te vinden van firma's die opvangmateriaal maken en leveren. Zelf heb ik hele positieve ervaringen met het materiaal van de firma Convatec en Coloplast. De site van deze firma kunt U vinden op Convatec en Coloplast Nederland of Coloplast BelgiŽ   Op de pagina met links vindt u nog meer leveranciers van stomahulpmiddelen. 


Tip!!!: Overigens wijs ik u er op dat de verschillende leveranciers van stomamateriaal in de verschillende landen ook verschillende typen materiaal uitbrengen. Zo kan het voor komen dat een leverancier in Nederland andere producten uitbrengt dan in bijvoorbeeld BelgiŽ. Oorzaak kan liggen in o.a. het verzekeringstelsel en door de overheid goedgekeurde producten die in aanmerking komen voor een vergoeding. Als u op vakantie gaat naar het buitenland, neem dan altijd voldoende stomamateriaal mee uit eigen land. Mensen met een stoma mogen na het voorleggen van een doktersbriefje 5kg. extra bagage meenemen bij vliegreizen. Neem bij vliegreizen altijd voeldoende stomamateriaal mee in uw handbagage. Ook een setje kleding om te kunnen wisselen is raadzaam die mee te nemen in de handbagage. Het wil namelijk weleens voorkomen dat uw bagage zoek raakt en dat u er dan soms enkel dagen op moet wachten. Knip uw stomaplakken vooraf op maat, want een schaar in de handbagage is niet toegestaan. Een schaar in de gewone bagage levert meestal geen problemen op.

Reacties op deze pagina zijn van harte welkom. U kunt mij een email sturen door op de send mail button te klikken.

                                             

  

 

© Donald Willemsen